Przedsiębiorcy w 2025 r. czekali na reformę składki zdrowotnej. Sejm uchwalił ustawę wprowadzającą dwuelementową podstawę wymiaru – zryczałtowaną część od 75% minimalnego wynagrodzenia oraz procentową od nadwyżki dochodu. Prezydent Andrzej Duda ustawę zawetował. W efekcie 2026 r. nie przynosi żadnej zmiany konstrukcji systemu – obowiązują te same zasady co poprzednio, wywodzące się z przepisów Polskiego Ładu.
To ważne zastrzeżenie, bo w wielu materiałach z końca 2025 r. pojawiały się informacje o planowanej reformie jako fakcie dokonanym. Reforma nie weszła w życie.
Najważniejsza zmiana: koniec preferencji 75% minimum
To realna i odczuwalna zmiana, która weszła w życie automatycznie od 1 lutego 2026 r. – bez nowelizacji ustawy, bo przepis przejściowy po prostu wygasł.
W 2025 r. minimalna podstawa wymiaru składki zdrowotnej dla przedsiębiorców opodatkowanych na zasadach ogólnych i podatku liniowym wynosiła 75% minimalnego wynagrodzenia – czyli 3 499,50 zł (75% z 4 666 zł). Minimalna miesięczna składka wynosiła co z tego wynikało: 314,96 zł.
Od 1 lutego 2026 r. (początek nowego roku składkowego) minimalna podstawa to 100% minimalnego wynagrodzenia – 4 806 zł. Minimalna miesięczna składka zdrowotna wynosi tym samym 432,54 zł. To wzrost o 117,58 zł miesięcznie, czyli 37% rok do roku.
Zmiana dotyczy wprost przedsiębiorców osiągających niskie dochody lub wykazujących stratę – składka minimalna jest wymagana niezależnie od wyniku finansowego firmy.
Składka zdrowotna na skali podatkowej w 2026 r.
Zasada: 9% dochodu z miesiąca poprzedniego, liczonego narastająco od początku roku składkowego. Przy niskim lub zerowym dochodzie obowiązuje minimum – 432,54 zł miesięcznie.
Rok składkowy przy skali podatkowej trwa od 1 lutego do 31 stycznia roku następnego. Oznacza to, że składka za styczeń 2026 r. była jeszcze obliczana według starych zasad (minimum 314,96 zł), a nowa podstawa zaczęła obowiązywać od składki za luty 2026 r.
Ważna właściwość tej formy: składka zdrowotna na skali podatkowej nie podlega żadnemu odliczeniu – ani od dochodu, ani od podatku. To największa słabość tej stawki w porównaniu z podatkiem liniowym i ryczałtem.
Składka zdrowotna na podatku liniowym w 2026 r.
Zasada: 4,9% dochodu z miesiąca poprzedniego, nie mniej niż 432,54 zł miesięcznie. Niższa stawka procentowa wynika z tego, że podatek liniowy nie oferuje kwoty wolnej ani większości ulg – obciążenie przenoszone jest właśnie na niższy procent składki.
Przy dochodzie do ok. 8 827 zł miesięcznie obowiązuje składka minimalna. Przy dochodach powyżej tej kwoty składka rośnie liniowo: przy 20 000 zł dochodu miesięcznie to 980 zł, przy 50 000 zł – 2 450 zł.
Kluczowa zmiana w 2026 r.: limit odliczenia składki zdrowotnej od dochodu wzrósł do 14 100 zł rocznie (w 2025 r. wynosił 12 900 zł). Limit wynika z obwieszczenia Ministra Finansów i Gospodarki z 12 grudnia 2025 r. Liniowiec nie odlicza całej zapłaconej składki – tylko do tego limitu i tylko od podstawy podatku dochodowego, nie od samego podatku.
Dla przedsiębiorcy płacącego 4,9% od wysokich dochodów to istotna oszczędność: maksymalne odliczenie daje realną redukcję podatku o 2 679 zł rocznie (14 100 zł × 19%).
Składka zdrowotna na ryczałcie w 2026 r.
Ryczałt rządzi się inną logiką niż skala i liniówka. Składka nie jest obliczana od bieżącego dochodu, lecz od podstawy wynikającej z poziomu rocznych przychodów – przez co ma charakter progowy i jest przewidywalna przez cały rok.
Podstawą wymiaru jest przeciętne miesięczne wynagrodzenie w sektorze przedsiębiorstw za IV kwartał roku poprzedniego. Zgodnie z obwieszczeniem Prezesa GUS z 22 stycznia 2026 r. wynosi ono 9 228,64 zł – o 679,46 zł więcej niż rok wcześniej.
Stawki składki zdrowotnej na ryczałcie w 2026 r.:
- przychód do 60 000 zł rocznie – podstawa 60% przeciętnego wynagrodzenia (5 537,18 zł), składka 498,35 zł miesięcznie
- przychód od 60 000 zł do 300 000 zł – podstawa 100% przeciętnego wynagrodzenia (9 228,64 zł), składka 830,58 zł miesięcznie
- przychód powyżej 300 000 zł – podstawa 180% przeciętnego wynagrodzenia (16 611,55 zł), składka 1 495,04 zł miesięcznie
Rok składkowy przy ryczałcie pokrywa się z rokiem kalendarzowym (styczeń – grudzień) – to prostsza zasada niż przy skali i liniówce.
Ryczałtowcy nadal mogą odliczyć 50% zapłaconych składek zdrowotnych od przychodu. Odliczenie nie dotyczy podatku, tylko przychodu stanowiącego podstawę opodatkowania.
Pułapka progu 300 000 zł. Przekroczenie tego progu nawet o 1 zł powoduje obowiązek dopłaty składki do stawki najwyższej za wszystkie 12 miesięcy roku – dopłata może sięgnąć kilkunastu tysięcy złotych. Przedsiębiorcy z przychodami oscylującymi wokół tego progu powinni na bieżąco monitorować narastające przychody i w razie potrzeby skorygować kolejne składki.
Karta podatkowa w 2026 r.
Nowi przedsiębiorcy nie mogą wybrać karty podatkowej – forma dostępna jest wyłącznie dla tych, którzy kontynuują ją z poprzednich lat. Składka zdrowotna na karcie podatkowej wynosi 432,54 zł miesięcznie, niezależnie od przychodów i dochodów. Brak możliwości odliczenia.
Rok składkowy a roczne rozliczenie – gdzie można popełnić błąd
Rok składkowy przy skali podatkowej i podatku liniowym obejmuje okres od 1 lutego 2025 r. do 31 stycznia 2026 r. – nie rok kalendarzowy. To oznacza, że przy rocznym rozliczeniu składki zdrowotnej za rok podatkowy 2025 trzeba brać pod uwagę właśnie ten przedział. Kwota zapłaconych składek obejmuje miesiące luty 2025 – styczeń 2026.
Termin złożenia rocznego rozliczenia składki zdrowotnej (formularz ZUS DRA) za rok składkowy 2024/2025 upłynął 20 maja 2026 r. Niedotrzymanie tego terminu skutkuje sankcjami ze strony ZUS.
Przy ryczałcie rozliczenie jest prostsze: liczy się przychód osiągnięty w roku kalendarzowym i składki z deklaracji za cały rok. Jeśli w trakcie roku przedsiębiorca opłacał składkę według niższego progu, a finalny roczny przychód przekroczył próg, różnicę trzeba dopłacić przy rocznym rozliczeniu.
Odliczenia składki zdrowotnej – zestawienie
Forma opodatkowania i możliwość odliczenia składki zdrowotnej w 2026 r.:
- Skala podatkowa – brak odliczenia (ani od dochodu, ani od podatku)
- Podatek liniowy – odliczenie od dochodu do limitu 14 100 zł rocznie
- Ryczałt – odliczenie 50% zapłaconych składek od przychodu
- Karta podatkowa – brak odliczenia
Co składka zdrowotna oznacza przy wyborze formy opodatkowania
Wybór formy opodatkowania to decyzja do 20 lutego każdego roku. Składka zdrowotna jest jednym z czynników, który zmienia wynik tego rachunku – szczególnie przy niskich dochodach, gdzie różnica między 432,54 zł a 498,35 zł minimalnymi składkami ma już znaczenie.
Przy dochodach poniżej 10 000 zł miesięcznie i możliwości korzystania z ulg – skala podatkowa z kwotą wolną 30 000 zł i stawką 12% bywa korzystniejsza mimo braku odliczenia składki. Przy dochodach powyżej tego poziomu i małych kosztach – ryczałt z odliczeniem 50% składki od przychodu daje przy niektórych stawkach ryczałtowych (8,5%, 12%) istotną przewagę. Podatek liniowy opłaca się przede wszystkim przy dochodach wchodzących w próg 32% na skali – a podwyższony limit odliczenia składki do 14 100 zł wzmacnia jego atrakcyjność.
FAQ
Ile wynosi minimalna składka zdrowotna dla przedsiębiorcy w 2026 roku? Od 1 lutego 2026 r. minimalna składka zdrowotna dla przedsiębiorców na skali podatkowej, podatku liniowym i karcie podatkowej wynosi 432,54 zł miesięcznie. Dla ryczałtowców minimalna składka to 498,35 zł miesięcznie (pierwszy próg przychodowy).
Dlaczego składka zdrowotna wzrosła w 2026 roku? Wzrost wynika z wygaśnięcia przepisu przejściowego, który w 2025 r. pozwalał obliczać minimalną podstawę składki od 75% minimalnego wynagrodzenia. Od 1 lutego 2026 r. podstawa wróciła do 100% minimalnego wynagrodzenia (4 806 zł). Samo minimalne wynagrodzenie też wzrosło – z 4 666 zł do 4 806 zł.
Czy reforma składki zdrowotnej weszła w życie w 2026 roku? Nie. Sejm uchwalił ustawę o nowych zasadach naliczania składki, jednak prezydent Andrzej Duda ją zawetował. W 2026 r. obowiązują te same zasady co w poprzednich latach – wywodzące się z Polskiego Ładu.
Ile wynosi limit odliczenia składki zdrowotnej na podatku liniowym w 2026 roku? Limit odliczenia składki zdrowotnej od dochodu przy podatku liniowym wynosi w 2026 r. 14 100 zł. To wzrost o 1 200 zł w stosunku do 2025 r. (12 900 zł).
Ile wynosi składka zdrowotna na ryczałcie w 2026 roku? Stawki zależą od rocznego przychodu: 498,35 zł miesięcznie przy przychodzie do 60 000 zł, 830,58 zł przy przychodzie 60 000 – 300 000 zł, i 1 495,04 zł przy przychodzie powyżej 300 000 zł.
Czy ryczałtowiec może odliczyć składkę zdrowotną? Tak – ryczałtowiec może odliczyć 50% zapłaconych składek zdrowotnych od przychodu stanowiącego podstawę opodatkowania. Odliczenie nie dotyczy samego podatku.
Kiedy mija termin rocznego rozliczenia składki zdrowotnej? Roczne rozliczenie składki zdrowotnej za rok składkowy 2024/2025 (czyli obejmujący okres luty 2025 – styczeń 2026) należało złożyć do 20 maja 2026 r. Ten termin obowiązuje też w kolejnych latach.
Co grozi za przekroczenie progu 300 000 zł przychodu na ryczałcie? Przekroczenie progu 300 000 zł nawet o złotówkę powoduje obowiązek opłacania składki według najwyższej stawki (1 495,04 zł) za wszystkie 12 miesięcy roku. Dopłata przy przekroczeniu progu z II do III stawki to ok. 7 978 zł rocznie.
